چطور لباس پشمی آب رفته را به سایز اول برگردانیم؟ (۳ گام)

راهنمای آموزشی تصویری گشاد کردن لباس پشمی آب رفته در سه گام

آیا پلیور مورد علاقه‌تان بعد از شستشو کوچک شده و دیگر اندازه شما نیست؟ این یکی از رایج‌ترین کابوس‌های فصل سرماست! اما قبل از اینکه آن را دور بیندازید و یا به دیگران ببخشید، بدانید که الیاف پشم خاصیت ارتجاعی دارند و اگر هنوز نمدی نشده باشند، می‌توان آن را دوباره به سایز اول خود برگرداند. در این مقاله از بهتک مارکت یاد می‌گیرید که چگونه با چند ترفند ساده خانگی، جان دوباره‌ای به لباس‌های بافتنی خود بدهید.

گام اول: نرم کردن الیاف بافت

این روش موثرترین راه برای شل کردن الیاف و سپس فرم دادن و کش دادن طبیعی ایمن به لباس است. نرم کننده مو الیاف طبیعی پشم را نرم و لغزنده کرده و حرکت  آنها را آسان‌تر می‌کند. 

1- تهیه محلول

سینک یا یک لگن را با آب ولرم پر کنید.  ۲ قاشق غذاخوری (۳۰ میلی‌لیتر) نرم‌کننده مو را به آن اضافه کنید. آب را با دست هم بزنید تا کاملاً یکنواخت شود. نرم‌کننده مو باعث می‌شود الیاف پشم درست مثل موی سر انسان نرم و لطیف شوند. 

نکته: اگر نرم‌کننده مو ندارید، از شامپوی بچه یا نرم کننده لباس استفاده کنید. 

2- خیس کردن لباس

پلیور را داخل آب و کاملاً زیر آب ببرید. دقت کنید همه قسمت‌های لباس زیر آب باشند. اجازه دهید ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در محلول بماند. اگر لباس شما خیلی ضخیم یا بزرگ است، این زمان را تا ۲ ساعت افزایش دهید تا نرم‌کننده به عمق بافت نفوذ کند و الیاف فرصت نرم شدن داشته باشند. نرم کننده اجازه می‌دهد الیاف روی هم بلغزند و از حالت فشرده خارج شوند.

3- تخلیه آب بدون چلاندن

لباس را از آب خارج کنید. اجازه دهید آب اضافی از آن بچکد. سپس به آرامی آن را فشار دهید. هرگز لباس پشمی را نچلانید، زیرا این کار باعث شکسته شدن و آسیب همیشگی به الیاف می‌شود. لباس را آبکشی نکنید؛ اجازه دهید مواد نرم‌کننده روی بافت باقی بماند. این نرم‌کننده است که باعث نرمی الیاف برای بازگرداندن سایز از دست رفته است. اگر آن را آبکشی کنید، کار نیمه تمام می‌ماند. 

گام دوم: کش آوردن و فرم‌‌دهی دقیق با دست

این مرحله باید با دقت، وسواس و حوصله انجام شود تا بهترین نتیجه را بگیرید. 

1- پهن کردن روی حوله

یک حوله ترجیحا سفید، بزرگ و ضخیم و خشک را روی سطح صاف پهن کنید و پلیور را روی آن قرار دهید. چروک‌های آن را صاف کنید. 

یک حوله دیگر روی لباس قرار دهید طوری که روی بافت را بپوشاند.

سپس با فشار دست و رول کردن بافت و حوله‌ها با همدیگر، رطوبت باقی‌مانده را بگیرید. آب اضافه به حوله‌ها منتقل می‌شود و از مقدار اب باقیمانده در بافت کمتر می‌شود. 

2- بازگرداندن به سایز اصلی

به آرامی لبه‌های لباس را بکشید:

♦ شانه‌ها: از دو طرف بکشید تا عرض لباس باز شود.

♦ آستین‌ها: به سمت پایین بکشید تا قد آستین بلند شود.

♦ کمر: قد لباس را با کشیدن ملایم به پایین تنظیم کنید.

♦ ترفند: یک لباس هم‌سایز خودتان را روی پلیور بگذارید تا بدانید دقیقاً چقدر باید آن را کش بیاورید.

گام سوم: استفاده از سنجاق برای تثبیت سایز

اگر لباس خیلی کوچک شده است، پس از مرحله کش آوردن و حالت دادن با دست، لبه‌های آن را با سنجاق‌های استیل (ضد زنگ) روی یک قطعه فیبر چوبی خام و فشرده، محکم کنید تا حرکت نکند. این کار باعث می‌شود لباس در همان وضعیت کشیده شده، باقی بماند و در همان حالت خشک شود و مجدد جمع نگردد.

نکات تکمیلی و فوت‌ کوزه‌گری

با رعایت نکات زیر بهترین نتیجه را از اینکار خواهید گرفت. 

1- تست ثبات رنگ (بسیار مهم قبل از شروع)

از آنجایی که پلیورهای پشمی تنوع کیفی زیادی دارند، برخی از آن‌ها ممکن است در مواجهه با آب ولرم و نرم‌کننده رنگ بدهند. بنابراین قبل از خیساندن لباس، گوشه کوچکی از داخل لباس را با محلول آب و نرم‌کننده، مرطوب کنید و یک پارچه سفید روی آن فشار دهید. اگر پارچه رنگی شد، یعنی رنگ می‌دهد پس  زمان خیساندن را به حداقل ۱۰ دقیقه کاهش دهید و از آب کاملاً سرد استفاده کنید.

2- جایگزین‌های در دسترس برای تخته فیبر چوبی خام

بسیاری در منزل قطعه فیبر خام چوب (Corkboard) را ندارند و ممکن است در این مرحله متوقف شوند. اگر تخته مخصوص ندارید، می‌توانید از یونولیت‌های بسته‌بندی یا کفپوش اتاق کودک (فوم تاتامی) استفاده کنید. مهم این است که وسیله‌ای داشته باشید که خیس نشود و سوزن ته گرد در آن فرو برود.

اگر هیچکدام را نداشتید یک یا چند کارتن مقوایی را از هم باز کرده و کنار هم پهن کنید. روی آن را با سلفون یا مشما بپوشانید و استفاده کنید.

3- مراقبت از بافت‌های ظریف (مثل توری‌دوزی یا مروارید‌‌دوزی)

بعضی پلیورهای فانتزی بخصوص بافت‌های زنانه دارای مروارید یا بافت‌های شل و فانتزی هستند. اگر لباس شما دارای تزئینات اضافی یا بافت توری (Lace) است، در هنگام کش آوردن بسیار محتاط باشید. در این لباس‌ها، بهتر است به جای کشیدن دستی، فقط از روش پهن کردن و فرم دادن ملایم استفاده کنید تا دانه‌های بافت پاره نشوند.

ترفند فوری بخاردهی برای تغییرات جزئی

اگر وقت کافی برای خیساندن و خشک کردن ۲۴ ساعته ندارید، می‌توانید لباس را روی میز اتو پهن کنید. اتوی بخار را در فاصله ۵ سانتی‌متری لباس بگیرید و حجم زیادی از بخار را به الیاف برسانید و یا از بخار شور استفاده کنید. بلافاصله بعد از گرم و مرطوب شدن، قسمت مربوطه را با دست بکشید. این روش برای تغییر سایزهای جزئی مثل تنگ شدن مچ دست یا یقه عالی عمل می‌کند.

چرا لباس‌های بافتنی و پشمی آب می‌روند؟

نخ به کار رفته در لباس‌های بافتنی، از الیاف طبیعی پشم تهیه می‌شود. پشم حیوانات به طور طبیعی حالت فرفری و موجی دارد. در کارخانه ریسندگی، این فرها و موج‌ها، تحت کشش قرار گرفته و صاف می‌شوند تا تبدیل به نخ شوند. وقتی لباس خیس می‌شود الیاف از هم باز می‌شوند و وقتی گرما می‌بینند، الیاف تمایل دارند به حالت طبیعی و فرفری اولیه خود برگردند. این بازگشت به حالت اولیه باعث کوتاه‌تر شدن طول الیاف و در نتیجه کوچک شدن لباس می‌شود. به این حالت آبرفتگی می‌گویند.  

• نکته: آب‌رفتگی با نمدی شدن فرق دارد. در حالت نمدی امکان اصلاح سایز وجود ندارد چون الیاف بهم پیچیده و در هم قفل می‌شوند. 

نکات حیاتی برای جلوگیری از آب رفتن مجدد

♦ آب داغ مطلقا ممنوع: تاکید شود که از آب داغ مطلقاً استفاده نکنید چون شوک حرارتی عامل اصلی انقباض و درهم تنیدگی است.

♦ فقط آب سرد: پشم را همیشه با آب سرد بشویید. گرما باعث می‌شود الیاف آن بهم پیچیده و تغییر شکل دهد.

♦ شوینده ملایم: از شوینده‌های مخصوص لباس‌های پشمی استفاده کنید تا الیاف ماهیت خود را از دست ندهد،  بسیاری از شوینده‌های استاندارد لباسشویی، حاوی آنزیم‌هایی هستند که می‌توانند پروتئین‌های موجود در الیاف پشم را تجزیه کنند. در عوض، از شوینده‌ای استفاده کنید که مخصوص پشم طراحی شده است.

♦ شستن مجزا: لباس‌های پشمی را جداگانه  بشویید و از شستن آن با سایر لباس‌ها خودداری کنید. 

♦ شستن با دست: سعی کنید به طور کلی لباس‌های پشمی را با دست بشوئید. در صورتیکه ماشین لباسشویی برنامه مخصوص شستشوی لباس‌ پشمی دارد از ماشین استفاده کنید. 

♦ تنظیمات شستشو: اگر به جای دست از ماشین لباسشویی استفاده می‌کنید، به تنظیمات ماشین دقت کنید. درجه را روی شستشوی لباس پشمی قرار دهید. آب را روی ولرم گذاشته و از دور تند و طولانی مدت ماشین استفاده نکنید. 

♦ کیسه توری: هنگام شستشوی لباس‌های پشمی خود با ماشین لباسشویی، آنها را در یک کیسه توری قرار دهید تا از آسیب دیدن و گیر کردن لباس‌ها با همدیگر جلوگیری شود.

♦ خداحافظی با خشک‌کن: حرارت خشک کن ماشین لباسشویی دشمن شماره یک پشم است. الیاف بهم تابیده می‌شوند. از آن پرهیز کنید. 

♦ خشک کردن افقی: همیشه لباس پشمی را روی سطح صاف خشک کنید تا وزن آب باعث دفرمه شدن آن نشود. هرگز آن را آویزان نکنید. 

♦ برچسب لباس: حتما راهنمایی‌هایی که روی برچسب نگهداری لباس نوشته شده، بررسی کنید و مطابق آن عمل کنید. باعث می‌شود که لباس شما چروک یا جمع نشود. 

آیا هر نوع بافتنی که آب رفته را می‌توان دوباره بزرگ کرد؟

نه. همه بافت‌ها را نمی توان کش داد. بیشتر لباس‌های تهیه شده از پشم طبیعی، کشمیر و موهر (اگر نمدی نشده باشند)، قابلیت بازگشت به سایز اصلی را دارند. اما الیاف مصنوعی یا ترکیبی که بر اثر حرارت بالا تغییر شکل داده‌اند، معمولاً به سختی ترمیم می‌شوند.

به طور کلی بافت‌های ساخته شده از پشم را می توان تا حدی کش داد، به خصوص زمانی که با نرم‌کننده خیس خورده باشد. پشم معمولا بیشتر از ابریشم، کتان یا پنبه کشیده می‌شود. اگر مقداری کشش در بافت وجود دارد، معمولاً می‌توانید بافت را به شکل و اندازه اصلی خود برگردانید. الیاف ترکیبی و مصنوعی معمولاً کشیده نمی شوند، به خصوص اگر کوچک شده باشند.

بیشتر بدانید: چطور از بافت و پلیور نگهداری کنیم؟ راهنمای تا زدن و آویزان کردن صحیح

سوالات متداول کاربران

1- اگر به جای نرم‌کننده مو از شامپو بچه استفاده کنم، نتیجه همان است؟

بله، شامپو بچه به دلیل خاصیت قلیایی بسیار پایین و ملایم بودن، یکی از بهترین گزینه‌ها برای نرم کردن الیاف پشم است و از آسیب به بافت لباس جلوگیری می‌کند. اگر شامپوی کودک در منزل ندارید، می‌توانید از نرم‌کننده لباس هم استفاده کنید. 

2- چرا نباید پلیور پشمی را برای خشک شدن آویزان کرد؟

پشم خیس بسیار سنگین است. اگر آن را از بند رخت یا چوب‌لباسی آویزان کنید، سنگینی آب باعث می‌شود لباس به شکلی نامتقارن کش بیاید و فرم اصلی خود را در قسمت شانه‌ها و قد لباس و یقه، کاملاً از دست بدهد.

3- آیا استفاده از آب داغ برای شستن پشم همیشه باعث خرابی می‌شود؟

بله، شوک حرارتی ناشی از آب داغ باعث منقبض شدن سریع الیاف پشم و آب رفتن می‌شود. همیشه از آب ولرم نزدیک به سرد، برای شستشو استفاده کنید. اگر از آب با داغی زیاد استفاده کنید، احتمال آن که بافت شما نمدی شود وجود دارد. 

4- اگر بعد از یک بار انجام این مراحل، لباس هنوز کوچک بود چه کنیم؟

ناامید نشوید! گاهی اوقات الیاف به دلیل خشکی زیاد در یک مرحله کاملاً باز نمی‌شوند. می‌توانید فرآیند خیساندن در نرم‌کننده و کش آوردن را ۲ تا ۳ بار تکرار کنید تا به تدریج الیاف از هم باز شوند.

5- آیا نمدی شدن همان آب‌رفتگی است؟ 

خیر. در حالت نمدی الیاف در هم قفل می‌شوند و راه برگشتی نیست و امکان اصلاح سایز لباس وجود ندارد. 

سخن پایانی

همه ما آن لحظه تلخ را تجربه کرده‌ایم؛ وقتی پلیور مورد علاقه‌مان که خاطرات زیادی با آن داریم، بعد از شستشو شبیه به لباس عروسک می‌شود! اما همان‌طور که دیدید، با کمی صبر و استفاده از چند قلم وسیله ساده که در هر خانه‌ای پیدا می‌شود مثل همین نرم‌کننده موی سر، می‌توان معجزه کرد و لباس دوباره احیا می‌شود. یادتان باشد الیاف پشم، زنده هستند و انعطاف‌پذیر؛ فقط کافی است بدانید چطور از آن نگهداری کنید. 

در انتها برای کمک به شما کاربران عزیز در حفظ و نگهداری سرمایه‌های ارزشمندتان، بهتک مارکت مجموعه آموزشی راهنمای جامع نگهداری صحیح لباس‌ها را برای شما تدارک دیده است. در این سری آموزشی هر بار با قسمتی از روش‌های حفظ و نگهداری لباس‌ آشنا می‌شوید. از انتخاب آویز و کاور گرفته تا «تاکردن» و چیدمان صحیح در کمد. این مجموعه به صورت بخش‌بخش تهیه و در سایت قرار می‌گیرد تا هم برای شما خسته‌کننده نباشد و هم فرصت مطالعه داشته باشید و هم بتوانید همان قسمت منتشر شده را در زندگی خود عملا اجرا کنید و بتدریج تاثیر مثبت آن را به مرور روی لباس‌های خود ببینید. برای شروع می‌توانید از اولین قسمت این مجموعه آموزشی دیدن بفرمائید. 

بخش اول: چرا لباس‌ها در کمد چروک و بی‌فرم می‌شوند؟
بخش دوم: انتخاب آویز مناسب برای لباس؛ چه بخریم؟ چه نخریم؟
بخش سوم : راهنمای انتخاب کاور لباس؛ چه کاوری بخریم و چه کاوری نخریم؟
ادامه بخش سوم: ارتباط کاور لباس با آویز و چیدمان کمد؛ اشتباهاتی که فرم لباس را از بین می‌برد

منبع: با اقتباس از راهنمای تخصصی WikiHow