چطور از بافت و پلیور نگهداری کنیم؟ راهنمای تا زدن و آویزان کردن صحیح

آموزش تصویری بهترین روش تا زدن و آویزان کردن پولیور و لباس‌های بافتنی (راهنمای کامل بدون خراب شدن فرم لباس)

با شروع فصل سرما، بافت‌ها و پلیورها به محبوب‌ترین بخش کمد لباس ما تبدیل می‌شوند. اما تا به حال برایتان پیش آمده که پلیور موردعلاقه‌تان را از کمد بیرون بیاورید و متوجه شوید که روی سرشانه‌هایش قوز افتاده یا قد آن به طرز عجیبی بلند شده است؟
لباس‌های بافتنی به دلیل ساختار منعطف و الیاف حساسشان، نیاز به مراقبتی متفاوت از پیراهن‌های نخی دارند. بسیاری از ما ندانسته با آویزان کردن غلط یا تا زدن نامناسب، باعث پیر شدن زودرس و دفرمه شدن این لباس‌های دوست‌داشتنی می‌شویم.

در این مقاله، قصد داریم یک بار برای همیشه، اصول صحیح نگهداری، تا زدن و حتی آویزان کردن بافت‌ها را به روشی حرفه‌ای یاد بگیریم تا پلیورهای شما حتی بعد از چندین سال، همچنان مثل روز اول خوش‌فرم و نو باقی بمانند. اگر شما هم به زیبایی و سلامت لباس‌هایتان اهمیت می‌دهید، در این راهنمای کاربردی با بهتک مارکت همراه باشید.

چرا بافت‌ها روی چوب‌لباسی خراب می‌شوند؟ (علت دفرمه شدن)

بسیاری از ما به دلیل کمبود جا یا برای نظم بیشتر، پلیورهایمان را مثل پیراهن‌های نخی روی چوب‌لباسی آویزان می‌کنیم. اما حقیقت این است که با این کار، در حال نابود کردن فرم لباس هستیم. اما چرا این اتفاق می‌افتد؟ علت اصلی این موضوع به دو عامل کلیدی بستگی دارد: وزن لباس و ساختار الیاف.

• کشش ناشی از جاذبه:
  پارچه‌های بافتنی برخلاف پارچه‌های تار و پودی (مثل پیراهن مردانه)، ساختاری حلقوی و منعطف دارند. وقتی بافت را آویزان می‌کنید، وزن خودِ لباس (که در بافت‌های پشمی و سنگین بیشتر است) به سمت پایین کشیده می‌شود. این نیروی مداوم باعث می‌شود قد لباس به مرور بلند شده و بافت آن "شل" شود.

همانطور که در تصویر بالا دیده می‌شود، قد و آستین  لباس‌های بافتنی بر اثر آویزان شدن دراز شده و فرم اصلی یقه بهم ریخته است. 

• ایجاد "قوز" روی سرشانه: 
  لبه‌های تیز یا حتی منحنی چوب‌لباسی‌های معمولی، فشار متمرکزی را به یک نقطه از سرشانه وارد می‌کنند. بعد از مدتی، الیاف در آن نقطه کش آمده و جای چوب‌لباسی به صورت دو برجستگی نازیبا روی شانه باقی می‌ماند. این فرم بدشکل حتی با اتو زدن هم به راحتی از بین نمی‌رود.

دفرمه شدن سرشانه پلیور مردانه و ایجاد قوز به دلیل استفاده از چوب‌لباسی نامناسب.

• تغییر فرم یقه:
  آویزان کردن باعث می‌شود یقه لباس تحت فشار وزن بدنه قرار بگیرد و به مرور زمان گشاد یا دفرمه شود، به طوری که دیگر روی بدن به خوبی نمی‌نشیند. اگر ناگزیر هستید که بافت‌های خود را آویزان کنید، نگران نباشید! در بخش‌های جلوتر یک ترفند خاص برای آویزان کردن به شما یاد می‌دهیم که هیچ آسیبی به لباس وارد نمی‌کند.

آموزش نحوه تا زدن بافت و پلیور

بسیاری از ما عادت داریم بافت‌ها را بدون نظم خاصی روی هم تلنبار کنیم. این کار باعث می‌شود الیاف بافت تحت فشار قرار گرفته و چروک‌های عمیقی بردارند که گاهی فقط با بخاردهی حرفه‌ای از بین می‌روند. بهترین راه برای حفظ تنفس لباس و جلوگیری از شل شدن یقه، استفاده از روش‌های استاندارد تا زدن است.

1- روش تا زدن مربعی (مناسب کمد و کشو)

این روش همان سبکی است که در فروشگاه‌های معتبر پوشاک می‌بینید. با این روش، لباس‌ها به صورت تخت روی هم قرار می‌گیرند و فشار به صورت مساوی توزیع می‌شود.

مراحل انجام کار:

صاف کردن: پلیور را از سمت پشت روی یک سطح صاف پهن کنید. با دست تمام برجستگی‌ها و چروک‌ها را صاف کنید. (تصویر زیر)

ایجاد ستون: یک سمت لباس از طرف آستین (حدود ۱۰ سانتی‌متر از تنه) را به سمت مرکز تا بزنید و در امتداد بلندی لباس بخوابانید. (مرحله 2 و 3 تصویر زیر)

آستین سمت دیگر را نیز مانند قبل، در دو مرحله به صورت عمودی در راستای بلندی لباس، تا کنید. (مرحله 4 تصویر زیر)

اگر مراحل را درست پیش بروید، حالا یک مستطیل تشکیل می‌شود. این مستطیل را از قسمت لبه پایین بافت بخوابانید. مطابق شکل یک سوم از بافت روی هم قرار میگیرد و یک سوم باقیمانده (سمت یقه) هنوز تا ندارد. (مرحله 5 تصویر بالا)

تای آخر: یک سوم باقیمانده را روی هم قرار دهید (مرحله 6 تصویر زیر). یعنی قسمت تاخورده را روی بقیه لباس قرار دهید (تا لبه یقه بالا بیاورید) و یک تای نهایی بزنید.

برگرداندن: لباس را به رو برگردانید. حالا یک مربع مرتب دارید که یقه آن کاملاً سالم و در دیدرس است. (مرحله 7 تصویر بالا)

انواع دیگری از تاهای بافت و پیراهن است که شما می‌توانید با جستجوی بیشتر آن‌ها را بیابید. اما این روش هم ساده است و هم باعث می‌شود وزن لباس یکنواخت روی الیاف بافت پخش شود. به احتمال خیلی زیاد این نوع تا را هنگام خرید حضوری دیده‌اید. خلاصه مراحل بالا را در تصویر زیر داشته باشید تا در موقع لزوم استفاده کنید. 

2- روش لوله‌ای یا رولی (مناسب کمد، کشو، چمدان، سفر)

اگر در کشوهای خود با کمبود فضا مواجه هستید یا قصد سفر دارید، روش رولی معجزه می‌کند. این روش نه تنها فضای بسیار کمی اشغال می‌کند، بلکه از ایجاد خطِ تا روی لباس جلوگیری می‌کند.

مراحل انجام کار:

آماده‌سازی: مانند روش قبل، ابتدا لباس را روی یک سطح سفت و سخت مثل میز چوبی یا شیشه‌ای یا زمین قرار دهید. تا بافت کاملا مسطح قرار بگیرد. (مطابق شکل).

آن را کاملا صاف کنید. فشار ندهید و نکشید. فقط صاف کنید. اگر زیپ یا دگمه دارد حتما اول آن را ببندید. زیرا دگمه باز یا زیپ باز به نخ بافت گیر کرده و ممکن است دفعه بعد که آن را برمی‌دارید، نخ‌کش شده باشد. 

ایجاد ستون: مانند روش قبل، هر آستین را در راستای بلندی لباس، مطابق شکل بالا تا کنید. 

حالا یک سمت لباس را کاملا روی قسمت وسط بافت بخوابانید (روی وسط لباس تا کنید). مطابق شکل هنوز سمت دیگر بافت مانده است. 

همین کار را برای سمت دیگر لباس انجام دهید. سمت راست را کامل روی وسط لباس بخوابانید (تا کنید). اگر مراحل را درست پیش بروید، در نهایت یک مستطیل تشکیل می‌شود (مطابق شکل).

رول کردن: از سمت یقه شروع کنید و به آرامی لباس را به سمت پایین لباس، رول (لوله) کنید.

تنظیم فشار: دقت کنید که رول کردن نباید خیلی سفت باشد که الیاف کش بیایند و نه خیلی شل که باز شود.

همانطور که می‌بینید، لباس لوله شده و قابل ایستادن بدون کمک دست است. 

چیدمان: حالا می‌توانید رول‌ها را به صورت ایستاده یا کنار هم در کشو قرار دهید. اینگونه با یک نگاه، تمام پلیورهایتان را می‌بینید و نیازی به زیر و رو کردن کشو نیست.

چند توصیه برای این بخش:

• دکمه‌ها و زیپ‌ها: همیشه قبل از تا زدن، دکمه‌ها را ببندید و زیپ‌ها را تا بالا بکشید. لبه‌های تیز زیپ باز، می‌تواند در هنگام تا زدن به بافتِ ظریف لباس آسیب بزند یا آن را نخ‌کش کند.

• سلسله مراتب: هنگام چیدن در کمد، بافت‌های سنگین‌تر و ضخیم‌تر را در پایین‌ترین ردیف قرار دهید و بافت‌های ظریف و سبک را در بالاترین ردیف بگذارید تا وزن لباس‌های بالا باعث کوبیده شدن لباس‌های پایین نشود.

♦ نکته: روش تا زدن لوله‌ای برای پلیورهای ظریف‌تر مثل هودی و سویشرت بسیار عالی عمل می‌کند، در حالی که برای پلیورهای ضخیم‌تر یا حتی شلوار جین، روش مربعی مناسب‌تر است.

نحوه صحیح آویزان کردن بافت روی چوب‌لباسی (بدون آسیب به سرشانه)

بسیاری از متخصصان مد می‌گویند: ”هرگز بافت را آویزان نکنید!“ اما ما می‌دانیم که گاهی فضای کشوها محدود است و آویز تنها گزینه موجود است. اگر مجبور هستید پلیورهای خود را آویزان کنید، از روش مثلثی استفاده کنید. در این روش، وزن لباس به جای شانه‌ها، روی میله چوب‌لباسی تقسیم می‌شود.

مراحل انجام تای مثلثی

1- تا کردن اولیه: پلیور را از طول (به صورت عمودی) از وسط تا کنید، طوری که آستین‌ها روی هم قرار بگیرند (تصویر زیر-عکس 2).

قرار دادن چوب‌لباسی: قلاب چوب‌لباسی را دقیقاً در قسمت زیر بغل پلیور قرار دهید. به طوری که قلاب رو به بیرون باشد و بدنه چوب‌لباسی روی پلیور قرار بگیرد. (تصویر بالا-عکس 3) 

برگرداندن بخش پایینی: قسمت پایین تنه پلیور را از روی یکی از بازوهای چوب‌لباسی به سمت داخل تا بزنید (تصویر زیر-عکس 4)

برگرداندن آستین‌ها: آستین‌ها را هم از روی بازوی دیگر چوب‌لباسی به سمت داخل تا کنید (تصویر بالا-عکس 5).

با این کار، پلیور شما دور چوب‌لباسی قفل می‌شود و به جای اینکه سنگینی لباس روی نقاط حساس سرشانه باشد، روی بدنه چوب‌لباسی پخش می‌شود. به این ترتیب، لباس شما حتی بعد از ماه‌ها آویزان ماندن، هیچ تغییری در فرم یقه و شانه نخواهد داشت.

بیشتر بدانید: انتخاب آویز مناسب برای لباس؛ چه بخریم؟ چه نخریم؟

5 اشتباه رایج که عمر لباس بافتنی را کم می‌کند

گاهی اوقات با وجود اینکه هزینه‌ی زیادی برای خرید یک پلیور باکیفیت پرداخت می‌کنیم، بعد از چند بار پوشیدن، لباس دیگر آن ظاهر اولیه را ندارد. واقعیت این است که بافت‌ها از حساس‌ترین اعضای کمد لباس ما هستند. در ادامه ۵ اشتباهی را که ناخواسته باعث نابودی بافت‌هایتان می‌شود، مرور می‌کنیم:

1- شستشو با آب داغ (قاتل سایز لباس)

بزرگترین دشمن الیاف پشم و بافتنی، شوک حرارتی است. آب داغ باعث می‌شود الیاف در هم پیچیده و لباس شما به شدت آب برود و تنگ شود. 

• نکته: همیشه از آب ولرم (حداکثر ۳۰ درجه) یا آب سرد استفاده کنید تا لطافت و سایز لباس ثابت بماند.

2- چلاندن بافت برای گرفتن آب

وقتی بافت خیس است، در ضعیف‌ترین حالت خود قرار دارد. چرخاندن و چلاندن بافت با دست برای خارج کردن آب، باعث پاره شدن الیاف ظریف و تغییر شکل دائمی لباس می‌شود.

نکته: به جای چلاندن، پلیور خیس را روی یک حوله تمیز بگذارید، حوله را رول کنید و با فشار ملایم، آب اضافی را به خوردِ حوله بدهید.

3- آویزان کردن بافت به صورت خیس

هرگز و تحت هیچ شرایطی، بافت خیس را روی بند رخت یا چوب‌لباسی آویزان نکنید. وزنِ آب در بافتنی‌های خیس چندین برابر می‌شود و آویزان کردن آن یعنی کش آمدن لباس تا چندین سانتی‌متر!

نکته: بافتنی‌ها را همیشه به صورت افقی (تخت) روی یک سطح صاف یا روی یک رخت‌آویز پارچه‌ای خشک کنید.

4- استفاده مستقیم از اتوی داغ

حرارت مستقیم اتو می‌تواند باعث سوختن الیاف و ایجاد برق‌افتادگی نازیبا روی بافت شود.

• نکته: اگر بافت شما چروک شده، بهترین راه استفاده از بخارِ اتو با فاصله ۵ سانتی‌متری است. اگر مجبور به اتو کشیدن هستید، حتماً یک پارچه نخی سفید (یا پارچه‌ای که مطمعنید رنگ و پرز نمی‌دهد) روی بافت بیندازید تا اتو مستقیم با لباس تماس نداشته باشد.

بیشتر بدانید: آموزش اتو کردن لباس

5- نادیده گرفتن پرزهای کوچک (دانه دانه شدن)

بسیاری از افراد با دیدن پرزهای ریز روی بافت، شروع به کندن آن‌ها با دست می‌کنند. این کار باعث می‌شود الیاف بیشتری از بافت خارج شده و لباس زودتر نازک شود.

• نکته: برای حذف پرزها از یک "دستگاه پرزگیر مخصوص" یا یک "ژیلت بسیار ملایم" استفاده کنید تا بدون آسیب به بدنه اصلی، ظاهر لباس دوباره نو شود.
• نکته: کیفیت نخ و الیاف، در پرز دادن لباس موثر است. معمولاً بافت‌هایی که درصد پشم طبیعی یا ویسکوز بالاتری دارند، دوام بیشتری نسبت به مدل‌های تمام پلاستیکی دارند.

بیشتر بدانید: بهترین روش از بین بردن پرز لباس

سوالات متداول

در پایان، به چند سوال پر تکرار شما پاسخ می‌دهیم تا خیالتان از بابت سلامت بافتنی‌هایتان راحت باشد:

1- آیا اتو کردن بافت کار درستی است؟ 

خیر، حرارت مستقیم اتو الیاف پشم را می‌سوزاند و ظاهر براق و زشتی به آن می‌دهد. بهترین راه، استفاده از بخارگر یا بخارِ اتوی معمولی با فاصله است.

2- چطور پرزهای روی بافت را بدون آسیب زدن از بین ببریم؟

استفاده از دست برای کندن پرزها اشتباه است. بهترین وسیله، دستگاه‌های پرزگیر شارژی یا در موارد اضطراری، استفاده از یک ژیلت کاملاً نو و کشیدن آن با زاویه بسیار ملایم روی سطح لباس است.

3- بهترین زمان برای شستشوی بافت چه زمانی است؟

بافتنی‌ها نیاز به شستشوی مداوم ندارند. شستشوی زیاد عمر الیاف را کم می‌کند. فقط زمانی که لکه مشخصی روی آن افتاده یا بوی ناخوشایندی گرفته، آن را به روشی که آموزش دادیم بشویید.

سخن پایانی

سخن آخر: لباس شما، سرمایه شماست. 
حقیقت این است که یک پلیور خوش‌فرم، چیزی فراتر از یک پوشش گرم برای روزهای سرد است؛ پلیور شما بخشی از تیپ وآراستگی شماست. ما در بهتک مارکت معتقدیم که خرید لباس باکیفیت تنها نیمی از مسیر است و نیم دیگر، دانشِ نگهداری از آن است. امیدواریم با به کارگیری این ترفندهای ساده، عمر بافت‌های محبوبتان را چند برابر کنید. 
اگر به دنبال تازه کردن کمد لباس خود با مدل‌هایی هستید که در کنار زیبایی، از الیاف مرغوبی تولید شده‌اند، دعوت می‌کنیم نگاهی به محصولات دورس ما بیندازید؛ جایی که کیفیت و قیمت، پیش از هر چیزی اولویت ما بوده است.